Satranç nasıl oynanır?

Satranç taşları nasıl hareket eder ve oyun nasıl oynanır? İçerik dağıtıcısı Netflix’in yeni küçük dizisi Queen’s Gambit kısa sürede en çok izlenen imaller arasına girdi. Dizinin ana karakteri Beth Harmon iyi satranç oyuncusu olarak dikkat çekiyor. Dizinin yüksek bir izleyiciye ulaşmasının akabinde satrancın kuralları merak edilmeye başlandı. Satranç nasıl oynanır, taşlar nasıl hareket eder, şah ve mat nasıl olur aynıi sorular cevaplarını bekliyor. İşte satrancın oyun kuralları ve ayrıntılar…

Satrancın oyun kuralları nelerdir?

Satranç iki kişi arasında ve kare şeklinde bir satranç tahtası üzerinde oynanır.

Satranç tahtası beyaz (açık renk) ve siyah (koyu renk) eşit büyüklükte ve bir beyaz, bir siyah sıralanmış 64 kareden oluşur.

Satranç tahtası her oyuncunun sağına beyaz gelecek şekilde konulur. Her oyuncunun 16 taşı vardır: Bir Şah, bir Vezir, iki Kale, iki Fil, iki At ve sekiz piyon.

Oyunun amaçladığı rakip şahı almak yani mat etmektir. Oyuna beyazlar başlar.

Satranç taşları nasıl hareket eder?

ŞAH: Bitişiğindeki karelere gidebilir.

KALE: Yatay ve dikey olarak ilerler.

FİL: Çapraz hareket eder. Filler oyun boyunca aynı renk karelerde kalırlar.

VEZİR: Dikey, yatay ve çapraz masraf.

AT: L şeklinde bir hareketle üç kare sıçrama şeklinde sarfiyat. Taşların üzerinden atlayabilir.

PİYON: Bulunduğu sütunda ileriye doğru bir kare hareket eder. Lakin başlangıç yerlerinde bulunan piyonlar istenirse iki kare ilerletilebilir.

Şah ve mat nasıl yapılır?

Satrançta emel şahı mat etmektir. Şah mat edilince oyun sona erer. Rakip şahın bulunduğu kareyi taşlarından biri ile tehdit eden oyuncu rakibini şah! diyerek uyarır. Şahı tehdit edilen oyuncu, şahın yerini değiştirmek, tehdit eden taşı almak yahut tehdidi yapan taş ile şah arasında kendi taşlarından birini getirmek zorundadır. Kısaca, şah tehdidi yapılacak ilk atılımda etkisiz hale getirilmelidir. Bu yapılamadığı takdirde şah mat olur ve oyun biter. Kendi şahını şah tehdidinden koruyan bir taş, rakip şahı şah ile tehdit edebilir.

Satranç nasıl berabere biter?

Beraberlik Aşağıdaki hallerden birinin meydana gelmesi ile, oyun berabere sonuçlanmış sayılır:

1- Atak sırası kendisinde olan oyuncu, şahı tehdit altında olmadığı halde, kurallara uygun hiç bir atak yapamıyorsa, (Pat durumu)

2- Her iki oyuncu aralarında anlaşmışlarsa,

3- Oyunculardan biri, durumun üç sefer tekrarlandığını ileri sürmüşse,

4- Oyunculardan biri taş almadan yahut piyon atağı yapmadan arka geriye en az 50 atılım oynandığını kanıtlamışsa, Turnuvalarda zaman sıkışması nedeniyle oyunlarını yazamamış olan bir oyuncu son iki hususa dayanarak beraberlik isteğinde bulunamaz. Tutulan Taş Oynanır Atılım sırası kendisinde olan oyuncu taşlarından birine dokunursa onu oynamak, rakibin taşlarından birine dokunursa onu almak zorundadır. Şayet tutulan taş oynanamıyorsa yahut alınamıyorsa, bunun bir sonucu yoktur. Oyuncu tuttuğu taşı elinden bırakmadıkça onu herhangi bir kareye koyabilir. Taşları düzeltmek amacıyla tutmak isteyen oyuncu rakibine evvelden düzeltiyorum diyerek haber vermelidir. Oyunların Yazılması Satrançta oyunların nasıl yazıldığını bilmek kimi faydalar sağlar: Turnuvalarda oyunların yazılması mecburidir. İlerlemek için kitap ve mecmualarda yayınlanan bilgileri ve oyunları izlemek gerekir. Her oyuncu kendi oyunlarını zaman zaman inceleyerek yanılgılarını öğrenmelidir.

Satrançta rok nasıl yapılır?

Rok yapma, şah ile kalelerden bir arasındaki bir harekettir, şahın tek atağı olarak kabul edilir ve şöyle yapılır. Şah, kalelerden birine doğru iki kare ilerletilir, kale de şahın üzerinden atlatılarak bitişiğindeki kareye konur. Rokun hedefi, şahı rakip taşların saldırısından uzak bir yere gotürmek ve kaleyi oyuna sokmaktır.

Rok yapmak, aşağıda sayılan hallerde mümkün değildir:

a) Şah yahut kale ile daha önce atılım yapılmışsa,

b) Şahın bulunduğu, geçeceği ve gideceği kareler rakip taşların tehdidi altında bulunuyorsa,

c) Şah ile kale arasında bir taş varsa, Bir oyuncu rok yaparken önce kaleye dokunursa bu hareket kusurludur, lakin rok geçerlidir; şah ve kaleye benzer vakitte dokunur ve rokun mümkün olmadığı anlaşılırsa, oyuncu şah ile atak yapmak zorundadır. Bu durumda şahın kurala uygun bir atağı yoksa, yapılan kusur geçersizdir.