“En büyük projemiz eğitim: Çocuk ya sporcu olamazsa?”

Anadolu Efes Spor Kulübü Altyapı Sorumlusu Erdal Bibo, altyapıda ilk çok önemli işin sporcuyu bulmak olduğunu söyledi.

Türkiye’de kurulduğu 1976’dan bu yana ülke basketbolunun en büyük markalarından biri haline gelen, ulusal-uluslararası seviyede çok sayıda muvaffakiyete imza atan ve altyapıdan yetiştirdiği yüzlerce oyuncuyu basketbol gruplarına kazandıran Anadolu Efes, ülke basketbolu için bir okul ve lokomotif olma özelliğini sürdürüyor.

Anadolu Efes’in bu muvaffakiyetinde hissesi olan eski milli oyuncu ve altyapı sorumlusu Erdal Bibo, kulübün Bağcılar’daki tesislerinde AA muhabirine, lacivert-beyazlıların dünü-bugünü, altyapı çalışmaları ve ülke basketbolunun geleceğiyle ilgili açıklamalar yaptı.

Altyapıda ilk işin sporcuyu bulmak olduğuna dikkati çeken Bibo, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Herkes gelen her çocuğu, sporcuyu oyuncu yapıyoruz diye düşünebilir. Altyapıda ilk iş, sporcuyu bulmaktır. Bu Türkiye’de biraz zayıf. Onu bulan kişinin de karşılığını alması lazım. Yoldan geçen herkesi basketbolcu yahut futbolcu yapamazsın. Bir yetenek olması lazım. Türk sporunda bu büyük bir eksiklik. Amerika’da mesela bunu iyi oturtmuşlar. Okullarda üç tane spor çeşidi var her sezon. Örneğin, kışın basketbol, baharda futbol, sonbaharda öbür şey oynuyor. Üç tane spor yapan çocuğu antrenörleri izliyor. Diyelim ki futbola ya da basketbola yeteneği var. Havuz büyüyor. Altyapıda havuzu büyütmek lazım. Havuz büyüdükten sonra tabanı oturtuyorsunuz. Sonra esasen o yavaşça piramit benzeri yukarı doğru çıkıyor.”

Bibo, dünya genelinde daha tanınan bir spor olan futbol ile basketbol altyapılarını da karşılaştırarak, “Futbol dünyada tanınan zati. Futbol birse, en yakını yirmidir, basketbol falan. Avrupa’da da bu türlü. Şu Anda Amerika’da da futbolu yavaş yavaş geliştiriyorlar. Ben Frankfurt’ta bir seminere gitmiştim. ‘Seçmeleri nasıl yapıyorsunuz?’ diye sormuştum. Birisi bana, ‘En büyük rakibimiz futbol’ demişti. ‘Basketbolcuyu futboldan çalman lazım, bu çok zor bir şey, o yüzden her yere yatırım yapıyoruz, saha açıyoruz, küçük çocuklar oynayabilsin diye potaları alçaltıyoruz’ dedi. Zor yani. Türkiye’yi geçtim dünyada futbol ön sırada.” sözünü kullandı..

Anadolu Efes’in altyapı çalışmalarını yaptığı tesisi değerlendiren Bibo, “Buraya pandemi vakti taşındık. Çağdaş bir tesis. Bence altyapı olarak da Türkiye’deki en çağdaş tesiste, şu an bizim atletlerimiz idman yapıyor. Ki talih mı getirdi bize, bilmiyorumiki tane şampiyonluk aldık altyapıda. Önemli şeyler kazandık bu tesiste. Seviyoruz burayı, hoş bir yer.” dedi.

Altyapıda çalışan antrenörlerin çok emek verdiğini vurgulayan Bibo, “Şu an altyapıyla uğraşan, Türkiye’de çalışan antrenörler için söyleyeyim, hepsi çok önemli emek harcıyor ve karşılığını alıyorlar mı onu bilemem. Çok zor zira Türkiye’de bir şeyin karşılığını almak. ama çok önemli emek harcıyorlar.” diye konuştu.

Göreve başladıktan sonra altyapıda bilimsel yaklaşımlar tercih ettiğini, Amerika-Avrupa’da araştırmalar yaptığını ve o tercihler doğrultusunda gitmeye çalıştığını aktaran Bibo, şöyle devam etti:

“Mesela ben geldikten sonra spor psikoloğu aldık. Tahminen de kulüpte, şimdi altyapıda velilerin en sevdiği insan olabilir spor psikoloğumuz. Ergen çocukları biliyorsunuz, bu çocuklar üzerinde herkes bilgi sahibi olmayabiliyor. Psikoloğumuzdan çok yardım alıyoruz. Günlük yeni şeyler yapıyoruz. Onun da mükafatını alıyoruz geliyor bana. Zira geçen sene çok başarılı bir sezon geçirdik. Üç grubumuz da namağlup finale kadar geldi. Yalnızca bir takım finalde yenilerek ikinci oldu. ama rekor kırdık. Namağlup, yarışmacı ekiplerimiz, bütün sene şampiyonluğa kadar gittiler.”

Çocukların yanında velilerine de destek vermeye çalıştıklarını kaydeden Bibo, “Velilerimizi de eğitmeye çalışıyoruz. Çocuklarımıza yanında velilerimizle de sezon başı toplantı yapıyoruz. Bunun geri dönüşü çok iyi oluyor. Velilerimiz de tabii o telaşlarını gideriyorlar. Haklılar. Herkesin bir iki çocuğu var. En değerli varlıkları. Onlara anlattıktan sonra rahatlıyorlar. Ondan sonra devam ediyoruz. Yıl içinde velilerle ekseriyetle bir toplantı yapıyoruz antrenörler ve psikoloğumuz eşliğinde. Istırapları varsa öğrenmeye çalışıyoruz. Hem Türkiye’de hem de dünyada iyi olduğunu düşünüyorum. Zira yurtdışında ergenliğe hastalık gözüyle bakılıyor. Hastalık benzeri. Çocuğun karakteri tamamen değişebiliyor. Bu geçişi kolay yapmaya çalışıyoruz. Zira atletten en iyi randımanı almamız lazım. O yüzden ruhsal ve mental olarak çocuğun rahat olması lazım.” diye konuştu.

Erdal Bibo, çocuk ve velilerdeki ruhsal baskıyla ilgili, çocuğu olan velilerin tümünün telaşlı olduğu ve bunu anlayış gösterdiğine dikkati çekerek, “Benim de çocuğum var. Dünyadaki en büyük sorumluluk herhalde bir çocuk sahibi olmak. Ne yapacak, ne edecek, kaygıları olağan. Empati yapabiliyorum.” tabirlerini kullandı.

Psikologlarının velilerin kaygılarını en az seviyeye indirmeye çalıştığını, velilerle konuştuğunu, onları rahatlattığını söyleyen Bibo, şu değerlendirmede bulundu:

“Ama herkeste olmayabiliyor. Zor babalar ve anneler var. Çocuğuna karşı baskıcı olan var. Herkeste değişebiliyor.biz gerekli şeyi yapmaya çalışıyoruz. Herkes zannediyor ki çocuklar atlet oluyor. Halbuki veliler de atlet oluyor, anne de bir nevi sportmen oluyor. Her şeyin içinde anne var. Sonra televizyonda çocuğunu görüyor, şampiyon olmuş, ağlıyor… Yani sahiden zor. Velilerin telaşlarına katılıyorum ki ben de çok kaygılı bir insanımdır. ama velilerin rahat olması lazım birtakım hususlarda. Zira çocuklarını Türkiye’nin en büyük kulübüne getiriyorlar, emanet ediyorlar. Bizim bağlantısı kesme bir şeyimiz yok. Evvelce olsa onu yaparlardı. ‘İletişimi kesiyorlar, ne yaparsa yapsın’ diye bir şey yok bizde. iletişim kurarak onları anlamaya çalışıyoruz.”

Anadolu Efes altyapısından, başarılı basketbol geçmişleri olan, şimdiki Türkiye Basketbol Federasyonu Başkanı Hidayet Türkoğlu, Ufuk Sarıca, Mirsad Türkcan ve Ömer Onan ile dünya basketbolunun en çok önemli ligi NBA’da oynayan Cedi Osman, Furkan Korkmaz ve bu lige yeni transfer olan Onuralp Bitimi birçok yıldız ismin çıktığı hatırlatılan Bibo, kulübün basketbola yıldız kazandırmaya devam edeceğini söyledi.

Gelecekte daha çok bahsedecekleri oyuncuların olacağına inandığını anlatan Bibo, “Hatta şimdi oluyor. Kulüp girişindeki yıldız kütüğünü gördünüz herhalde. O kütük, Türkiye’de tek altyapıda bizde vardır. Mezun ettiğimizi çocuklar onlar, A takıma çıkardıklarımız. Çok da hoştur. Her veli çocuğunu orada görmek istiyor esasen. Hoş bir gelenektir. Anadolu Efes geleneği, kültürü. Bu türlü bir araştırma yapmışlardı. Liglerde kaç takımdan kaç oyuncu var diye. Bizim en yakın rakibimizden iki kat daha fazla atletimiz vardı. Bizde şöyle bir şey var; şu anda bizim genç takıma gelen oyuncu, ekseriyetle bu işten para kazanıyor. A takıma kaç kişi çıkabilir? En fazla bir ya da iki kişi çıkıyor, Avrupa Ligi takımı olduğu için. Başkalarını diğer kadrolara gönderiyoruz. Mesela bizden mezun olan atletlerimiz için arıyorlar beni, referans için, ‘Ne yapıyorsunuz, ne ediyorsunuz’ diye. Bir ton takım var. Devamlı dağıtıyoruz. Türk basketbolunu biz finanse ediyoruz demeyelim de biz sağlıyoruz diyebilirim bu hususta. Zira her sene on tane çocuk, neredeyse bizden çıkıyor. Diğer ekiplere gidiyor.kimi iyi yerlere gidip iyi düzey oynuyor kimi de oynayamıyor.” sözlerini kullandı.

Milli takım düzeyinde muvaffakiyet potansiyeliyle ilgili de bilgi veren Bibo, Türk oyuncularının altyapılarda çok başarılı olduğunu ve çocuklara yalnızca baht tanınması gerektiğine dikkati çekti.

“Kendi yaş grubu olarak aslında bizim Türk oyuncuları, birçoklarından üstün” diyen Bibo, “Hiçbir eksikleri yok. Eksikleri varsa bile ekseriyetle bunlar mental eksiklikler. Türk halkı ekseriyetle duygusal bir halk. Duygusallık sporda biraz geri tutuyor büyüdükten sonra. Küçükken duygusal olmuyorlar. Geliyorlar oynuyorlar, maçlara çıkıyorlar. Büyüyünce duygusallıkları artıyor herhalde Türk atletlerin.yine ben başarılı olacaklarını düşünüyorum. Hiç telaşım olmadı, olmayacak.” diye konuştu.

Türk oyuncuların son vakitlerde NBA’in yolunu tutmasının basketbola ilgiyi artırıp artırmadığı sorusuna karşılık Bibo, “Tabii hepsinin rol modeli oluyor altyapıda. NBA’yi geçtim, NCAA ekipleri şimdi bizden çok oyuncu istiyor, soruyorlar, ediyorlar. Zira orada da para vermeye başladılar. Maaş sistemine geçtiler. Bayağı bir yatırım oluyor orada. Mesela bu sene iki tane atletimiz Amerika’da üniversiteye gitti.” değerlendirmesinde bulundu.

Altyapıdaki oyunculara ilgi fazla

Bibo, altyapıda yer alan oyunculara ilginin fazla olduğunu ifade ederek, “Bir atletimiz Utah’a, bir atletimiz da Mississippi’de bir okula gidecek. Daha da var. Altyapıda kapış kapış gidiyor çocuklar. Düşünün bir sezonda iki tane gitti.” dedi.

Altyapıya çalışmalarının Türkiye’de ağır kurallarda yapıldığını kaydeden Bibo, “Altyapı Türkiye’de biraz daha atılmış zira her kulüpte bütçe olarak düşük. Çalışanların çok ağır koşullarda, çok emek vererek çalıştıklarını görüyorum, hepsini de tebrik ediyorum. 13 saatlik mesailer falan var. Çok büyük emek harcıyorlaremeklerinin karşılığını alıyorlar mı, güya o tartışılır.” diye konuştu.

Anadolu Efes olarak çoğu zaman şampiyonluk hedeflediklerini ve muvaffakiyet için sık sık araştırmalar yaptığını anlatan Bibo, işin sırrını şu sözlerle anlattı:

“12 yaşa kadar çocuklara sporu sevdirmen lazım. 12 yaştan sonra çocukların baskı altında ve yarışmacı olması lazım. Bu bilimsel olarak açıklanmış bir şey. 12 yaştan sonra yarışmacı olmayan, birbirleriyle rekabete girmeyen çocuklarda, ileride bırakma eğilimi oluşur. Her yaptığı işte bu türlü. O yüzden çocuklar 12 yaşından sonra yarışmacı olmak zorunda. Biz de esasen hep yarışmacıyız. 12 yaştan sonra bizde olan bir baskı sistemi var. Aslında iyi oynaması lazım, her şeyi yapması lazım, şampiyon olması lazım. Bu baskıyla yetiştiriyoruz çocukları. Dikkat ederseniz zati milli kadrolarda, en kritik yerlerde Efesliler topu kullanır, Efesliler topu sokar. O denli bir kültürümüz var bizim. Yani bunun için bana ‘yanlış’ diye bakıyorlarfakat doğrusu bu. Bütün dünyada bu bu türlü. Yetiştirmeye çalışıyoruz çocuklarımızı. Kazanarak, şampiyon olarak iyi oyuncular yetiştirmeye çalışıyoruz. vakitte eğitimli çocuklar yetiştirmeye çalışıyoruz.”

Kulübünün Okyanus Koleji ile muahedesinin olduğunu ve kendi bünyelerinde oynayan çocukları burslu okuttuklarını aktaran Bibo, “Ben veli toplantısında söylüyorum bunu. Çok büyük bir proje. Söylediğimiz şu; çocuğunuz basketbol oynuyor, eğitimine de devam etmesi lazım, cebinde diğer özellikler de olmalı. Diyelim ki, gitar çalıyor, müzik söyleyebiliyor ya da diğer meziyet. Bunu da yapması lazım. Hayatın ne getireceği belli olmaz. Bir gün geldi mi seni bir yakalar, bu yetenekle müzikçi olursun ya da gitar çalarsın ya da hekim olursun. Yalnızca iki oyuncuyu A takımda oynatıyoruz. Ya atlet olamazsa ne olacak? Cebinde öbür şeylerin de olması lazım. Bizim en büyük projemiz bence eğitim projesi. Mesela sabahları idman yok bizde. Saat 5’ten sonra başlıyor idmanlar. Ya Da okuldan önce çok daha erken saatlerde yapıyoruz. Eğitime değer veriyoruz. Eğitim ve spor.” sözlerini kullandı.

Bibo, çocukların derslerini takip ettiklerini, hocalarıyla görüştüklerini, bir nevi veli olup karnelerine baktıklarını ve başarılı çocukları ödüllendirdiklerini de dile getirdi.

Anka Spor Kulübü’yle de bir muahedeleri olduğunu da hatırlatan Bibo, “Genç oyuncularımızı da orada oynatıyoruz. Geçen sene çeyrek finale kadar yükseldik. Mesela, müracaatımızı yapsak TBL 1’e çıkacak hakkımız. Yani en iyi takım; genç, yalnızca genç oyunculardan kurulu ve hiçbir ekstra büyük yaş çocuk olmadan. O proje de çok iyi bence. Çok da büyük bir katkı sağlıyor. Çok maç oynuyorlar. Bence geçen yılki TBL finalinde onun katkısı olduğunu düşünüyorum. Yaptığımız her şeyi bilimsel olarak yapmaya çalışıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Anadolu Efes’in basketbolda çok önemli bir geçmişe sahip olduğunu vurgulayan Bibo, “Bu kulübün kuruluşu 1976. 47 yıllık bir geçmişi var, hafızası var. O hafızayla bakıyoruz. Şu anda yanlış bir karar verdiğimizi düşünmüyorum. Disiplinine bakıyoruz, psikolojisine bile bakıyoruz. Duruşuna, her şeyine bakıyoruz. Ondan sonra burada tutuyoruz.fakat tutsanız bile, her sene veliler geliyor, hepsinde elenme gerilimi var. Zira her sene daha iyi çocuk çıkabiliyor. Takımı iyi kullanman lazım.fakat sorun da hakikaten bu yani. Devamlı senden daha iyisi çıkabilir. O yüzden velilerin çocuklarını doğru yere götürmesi ve oradan yönlendirmeleri lazım. Yani kendilerinin yapacakları bir şey yok. Kendileri zati çok anlayamazlar. Anlarsa yanlış olur esasen, zira objektif bakamazlar. Her veliye çocuğu Michael Jordan benzeri geliyor.” diye konuştu.

Basketbolda ailelerin gelir durumunun çok önemli olup olmadığı istikametindeki görüşlerini paylaşan Bibo, “Gelir durumu basketbol okullarında fark edebilir. ama bizde o denli bir şey yok. Zira biz seçiyoruz çocuğu. Van’dan da getirebiliyoruz, Adana’dan, Antalya’dan da getirebiliyoruz. Yani kim yetenekse biz onu seçip getiriyoruz. Çok üst düzey gelirli de var kadrolarımızda, alt düzey gelirli de var.fakat burada hiçbir fark yok. Hepsi aynı disiplinde, aynı durumda.” sözlerini kullandı.