Türkiye genelindeki 5 milyon konut için güçlendirme çağrısı

Türkiye’nin bulunduğu zelzele kuşağı ve bölgedeki etkin fay çizgilerine değinen Türkkan, her zaman “deprem değil, ihmal öldürür” sözünü söylediklerini, bunun sonucunu acı deneyimlerle gördüklerini ifade etti.

Türkkan, ülke genelindeki riskli konut stokuna işaret ederek, şunları kaydetti:

“Türkiye genelinde 6-7 milyon riskli konuttan bahsediliyor. Şiddetli bir zelzelede hasar alması beklenen bu konutların 5 milyonu güçlendirmeyle kurtarılabilir. Bu hanelerin 600 bin adedi İstanbul’da bulunuyor. Bu 600 bin konuttan 150 bin adedi için ise çabucak harekete geçilmesi gerekiyor. Türkiye’nin beklemeye tahammülü yok. Bir an önce başlanılması gerekiyor. Başta İstanbul olmak üzere bu riskli yapılardan bir an önce kurtulmamız hayati ehemmiyette.”

“Riskli yapılar, süratli ve düşük maliyetle güçlendirilerek kurtarılabilir”

Sinan Türkkan, güçlendirmenin yıkıp yeniden yapmaya göre çok daha süratli ve düşük maliyetle yapılabildiğini, şiddetli bir sarsıntıda hasar alması beklenen konutların bu sayede yıkılmasının önüne geçilebileceğini söyledi.

Muhtemel zelzele senaryolarının hep konuşulduğunu lakin kayıpları engellemek için yapılan çalışmaların yetersiz olabildiğini aktaran Türkkan, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Elimizi çabuk tutmamız gerekiyor. Zelzeleye karşı güçlendirme, tamamen bilimsel metotlarla ve uzun süren çalışmalar sonrası belirlenen en ideal formüllerle gerçekleştiriliyor. Riskli binayı tespit ederken öncelikle laboratuvar çalışması ve yer etütleri yapılıyor. Akabinde sırasıyla statik tahlil, maliyet tahlili ve uygunluk tahlilini çıkarıyoruz. Son olarak, yapılması gerekenleri tespit ediyoruz ve binanın güçlendirileceğine ya da dönüştürüleceğine karar veriyoruz. Yeni yapılmış bina da, güçlendirilmiş bina da zelzelede can güvenliğini sağlamak üzere projelendirilir.”

“Doğru yer, doğru gereç ve doğru sistem bir araya geldiğinde asla çökme olmaz”

DEGÜDER Başkanı Türkkan, Kahramanmaraş merkezli zelzelelerde yıkılan binaların kimilerinde taşıyıcı kolonların tuzla buz olduğunu gördüklerini belirterek, “Deprem tahminen baht olabilir fakat binaların yıkılması ve çökmesi asla yazgı değildir. Bina, hasar görür fakat çökmemesi gerekir. Yıkılan binada un ufak olan kolonları görüyorum. Hatta kimilerinin yeni olduğunu duyuyorum. Olağanda bu şekilde yıkılması mümkün değil. Bunun nedeni yanlış taban üzerine yanlış gereçle yapılan yanlış proje. Gerecin kalitesizliğinden ve kontrolün eksikliğinden kaynaklanıyor. Şu anda binaları yapı kontrol firmaları ile belediyeler denetliyor.” sözlerini kullandı.

Türkkan, yeni yapılan bir binanın yıkılmasının çok büyük bir ayıp olduğunu ifade ederek, “Ama dediğim gibi sebep kontrol eksikliği ve kalitesiz gereç. Yoksa şu anda uluslararası seviyede bir sarsıntı yönetmeliğimiz var. Orada herhangi bir sorun yok. Doğru yer, doğru gereç ve doğru sistem bir araya geldiğinde asla çökme olmaz.” dedi.

“Belediyeler güçlendirmenin önündeki pürüzleri kaldırmalı”

Sinan Türkkan, şu anda riskli yapılar için güçlendirme seferberliğinin ilan edilmesi gerektiğini fakat güçlendirmenin önünde birtakım maniler bulunduğunu vurguladı. Güçlendirme yapmak için belediyeye müracaat ettiklerinde akla hayale gelmeyecek konuların öne sürüldüğüne dikkati çeken Türkkan, bürokratik pürüzlerin bıktırıcı noktada olduğunu söyledi.

Türkkan, kamu kurumlarının bir an önce kendi iç tüzüklerini ve yönetmeliklerini düzeltip güçlendirmenin önündeki bürokratik mahzurları kaldırması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Ancak o denli olmuyor, farklı zorluklarla karşı karşıya kalıyoruz. Güçlendirme süreçlerinde de ‘yıkıp yeniden yaparken gerekli tüm evraklar’ isteniyor. Binadaki ‘sağlamlık açısından sorun teşkil etmeyen, yapısal olmayan’ en ufak fiziki değişim bile sorun ediliyor. Bu manilerin hem güçlendirmede hem de dönüşümde ortadan kaldırılması gerekiyor. Bu mahzurların kaldırılması ve vatandaşın güçlendirmeye teşvik edilmesi gerekiyor.”

Türkkan, belediyelerde ve yapı kontrol firmalarında güçlendirme konusunu bilen teknik eleman sayısının yetersiz olduğunu, bu nedenle kurumların toptancı bir anlayışla “biz güçlendirmeye karşıyız” dediğini aktardı.

Bu durumda vatandaşın mahkeme yoluna gittiğini ve güçlendirme ruhsatı almanın yıllar sürdüğünü ifade eden Türkkan, “Dernek olarak mühendislere yönelik güçlendirme eğitimleri veriyoruz. Yatırımcı için uygun olmayan bölgelerde yıkıp-yapma imkanı olmayan vatandaş, güçlendirme müsaadesi de alamayınca riskli binasında oturmaya devam ediyor.” dedi.